Lenfödem nedir?
Lenf sistemi, dokulardaki fazla sıvıyı toplayıp dolaşıma geri taşır. Bu sistemde doğuştan bir yetersizlik ya da sonradan oluşan bir hasar olduğunda sıvı dokularda birikir ve kalıcı olabilen bir şişlik gelişir.
Doğuştan gelen yetersizliğe bağlı olana birincil, ameliyat, ışın tedavisi, enfeksiyon veya yaralanma sonrası gelişene ikincil lenfödem denir.
Belirtiler
- Çoğunlukla tek taraflı başlayan şişlik
- Ayak sırtını ve parmakları da içerebilen şişlik
- Dokuda gerginlik ve ağırlık hissi
- İlerleyen dönemde ciltte kalınlaşma
- Tekrarlayan cilt enfeksiyonları
Nedenler ve risk faktörleri
- Doğuştan lenf sistemi yetersizliği
- Lenf bezlerinin alındığı ameliyatlar
- Işın (radyoterapi) tedavisi
- Tekrarlayan enfeksiyonlar
- Uzun süreli toplardamar yetmezliği
Tanı nasıl konur?
Tanıda öykü ve muayene esastır. Şişliğin damar kaynaklı nedenlerini dışlamak için renkli Doppler ultrason yapılabilir; gerekli durumlarda lenf sistemini gösteren ileri tetkikler planlanır.
Tedavi yaklaşımı
Tedavinin temelini kompresyon, cilt bakımı, hareket ve gerekli durumlarda manuel lenf drenajı oluşturur. Eşlik eden toplardamar yetmezliği varsa ayrıca değerlendirilir. Tedavi uzun süreli takip gerektirebilir.
Ne zaman hekime başvurmalı?
Geçmeyen veya giderek artan şişlik, ciltte kızarıklık ve ısı artışı varsa değerlendirme önerilir. Bacakta aniden gelişen şişlik ve ağrı vakit kaybetmeden değerlendirilmelidir.
İlgili tedaviler
Sık sorulan sorular
Lenfödem tamamen geçer mi?
Lenfödem çoğunlukla uzun süreli bir durumdur; uygun tedavi ve düzenli bakım ile şişlik ve şikayetler kontrol altına alınabilir.
Kompresyon çorabı ne işe yarar?
Dokulardaki sıvı birikimini azaltmaya ve şişliğin artmasını önlemeye yardımcı olur. Uygun basınç ve beden hekim önerisiyle seçilmelidir.
Her bacak şişliği lenfödem midir?
Hayır. Şişlik; toplardamar yetmezliği, kalp, böbrek veya ilaçlarla ilgili nedenlerden de kaynaklanabilir. Nedenin belirlenmesi için muayene gerekir.
Lenfödeme hangi doktor bakar?
Bacakta şişliğin nedeni kalp ve damar cerrahisi muayenesinde, gerekirse renkli Doppler ultrason ile araştırılır. Lenfödem tanısı konduğunda kompresyon, manuel lenf drenajı ve egzersizi kapsayan tedavi ilgili uzmanlık alanlarıyla birlikte planlanır.
