Lipödem nedir?
Lipödem, yağ dokusunun bacaklarda ve kalçada, bazen de kollarda simetrik olarak birikmesiyle seyreden kronik bir durumdur. Ayaklar genellikle etkilenmez; bu nedenle ayak bileğinde belirgin bir sınır oluşabilir.
Lipödem çoğunlukla ergenlik, gebelik veya menopoz gibi hormonal değişim dönemlerinde belirginleşir ve sıklıkla obezite ya da lenfödemle karıştırılır.
Belirtiler
- Bacaklarda simetrik kalınlaşma
- Diyet ve egzersizle belirgin değişmeyen yağ dağılımı
- Dokunmakla artan hassasiyet veya ağrı
- Kolay morarma
- Akşamları artan ağırlık hissi
Nedenler ve risk faktörleri
Nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte ailesel yatkınlık ve hormonal etkenlerin rol oynadığı düşünülmektedir.
- Ailede benzer yağ dağılımı
- Hormonal değişim dönemleri
- Kadın cinsiyet
Tanı nasıl konur?
Tanı temel olarak muayene ve öyküye dayanır. Lenfödem, obezite ve toplardamar yetmezliğinden ayırt edilmesi önemlidir; gerekli görüldüğünde renkli Doppler ultrason ile eşlik eden damar sorunları araştırılır.
Tedavi yaklaşımı
Tedavi kişiye göre planlanır. Kompresyon tedavisi, hareket ve beslenme önerileri şikayetlerin yönetiminde yer alır. Eşlik eden toplardamar yetmezliği varsa ayrıca değerlendirilir; bazı hastalarda ilgili branşlarla birlikte cerrahi seçenekler konuşulabilir.
Ne zaman hekime başvurmalı?
Bacaklarda diyetle değişmeyen simetrik kalınlaşma, ağrı ve kolay morarma varsa değerlendirme önerilir.
İlgili tedaviler
Sık sorulan sorular
Lipödem kilo vermekle geçer mi?
Lipödemdeki yağ dağılımı diyetle genellikle belirgin değişmez; ancak sağlıklı kilo yönetimi şikayetlerin kontrolüne yardımcı olabilir.
Lipödem ile lenfödem aynı şey mi?
Hayır. Lipödem simetrik yağ birikimidir ve genellikle ayakları etkilemez; lenfödem ise lenf sıvısının birikmesine bağlı şişliktir. İkisi birlikte de görülebilir.
Lipödem erkeklerde görülür mü?
Çok nadirdir; lipödem büyük çoğunlukla kadınlarda görülür.
Lipödeme hangi doktor bakar?
Lipödem değerlendirmesinde kalp ve damar cerrahisi muayenesi, eşlik edebilen toplardamar ve lenf sorunlarının araştırılmasını da kapsar. Tedavi gerektiğinde ilgili uzmanlık alanlarıyla birlikte planlanır.